Sempozyumun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131nda konu\u015fan MHP Genel Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Prof. Dr. \u0130lyas Topsakal, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak hedeflerine dikkat \u00e7ekti. Prof. Dr. Topsakal, \u201c1926 Bak\u00fc Kongresi\u2019nin \u2018dilde, fikirde, i\u015fte birlik\u2019 idealini ya\u015fatmak ad\u0131na yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Yunus Emre Enstit\u00fcs\u00fc ve T\u0130KA gibi kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n faaliyetlerini \u00e7ok k\u0131ymetli buluyorum. Ge\u00e7en y\u0131l Bak\u00fc\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen ortak dil \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ve bu yolda emek veren herkesin gayretlerinin T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum. \u00dcniversitelerimizin ve mill\u00ee e\u011fitimimizin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 nokta sadece bizim i\u00e7in de\u011fil, di\u011fer T\u00fcrk cumhuriyetleri i\u00e7in de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu konuda daha tecr\u00fcbeli oldu\u011fumuz i\u00e7in \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmemiz gerekiyor. Terim birli\u011fi istiyorsak \u00fcsluplar\u0131m\u0131z farkl\u0131 olsa da bilim ve tarih gibi alanlarda kendi dillerimizde yo\u011fun yay\u0131nlar yapmal\u0131y\u0131z. Kendi dilimizi bilimsel alanda derinlemesine kullanmad\u0131k\u00e7a ortak bir dil ve terim birli\u011fi yakalamam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn olmayacakt\u0131r. Bu ba\u011flamda, ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131mda kurulan Cengiz Aytmatov Enstit\u00fcs\u00fc b\u00fcnyesinde ilk olarak bir resim sergisi d\u00fczenledim. Ard\u0131ndan akademisyenlere \u00f6rnek te\u015fkil etmesi amac\u0131yla Cengiz Aytmatov\u2019un \u2018Cemile\u2019 adl\u0131 eserini ortak bir dille yay\u0131mlad\u0131m. Bu giri\u015fimin ard\u0131ndan Azerbaycan Bilimler Akademisi ve T\u00fcrk Akademisi de \u00e7e\u015fitli eserlerle katk\u0131da bulundu. Ancak bu s\u00fcre\u00e7 durmamal\u0131; bakanl\u0131klar, \u00fcniversiteler ve T\u00fcrkologlar eser \u00fcretmeye devam etmelidir\u201d dedi.<\/p>\n
\u201cT\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Yay\u0131nc\u0131lar Birli\u011fi kurulmal\u0131\u201d<\/strong><\/p>\n \u0130zmir K\u00e2tip \u00c7elebi \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Mustafa Balc\u0131, dil birli\u011finin teknik ve pratik boyutlar\u0131na de\u011findi. Prof. Dr. Balc\u0131, \u201cT\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131nda dil birli\u011finin tesisi i\u00e7in 1990\u2019l\u0131 y\u0131llardan bu yana \u00e7ok ciddi gayretler sarf edildi. Harf birli\u011fi konusunda belirli bir a\u015famaya gelinse de yaz\u0131 dilindeki metinlerin anla\u015f\u0131lmas\u0131 h\u00e2l\u00e2 olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Bu nedenle duyu\u015f, hissedi\u015f ve ifade edi\u015f gibi noktalarda bir birliktelik sa\u011flanmas\u0131; farkl\u0131 yaz\u0131 dillerinin en az\u0131ndan birbirini tan\u0131mas\u0131 gerekmektedir. Bizler her ne kadar \u2018T\u00fcrk dili birdir, bunlar yaln\u0131zca leh\u00e7edir\u2019 desek de g\u00f6rmezden gelemeyece\u011fimiz bir yaz\u0131 dili olgusu mevcuttur. Bu sebeple, yaz\u0131 dillerinde \u00fcretilen metinlerin t\u00fcm leh\u00e7e konu\u015fanlar\u0131 taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in derinlikli okuma ve yazma faaliyetlerinin t\u00fcm leh\u00e7elerde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u015fartt\u0131r. Bu s\u00fcreci h\u0131zland\u0131rmak ad\u0131na bir T\u00fcrk D\u00fcnyas\u0131 Yay\u0131nc\u0131lar Birli\u011fi kurulmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Filmlerin, dizilerin, bilgisayar oyunlar\u0131n\u0131n, animasyonlar\u0131n ve edeb\u00ee metinlerin ortakla\u015fa yay\u0131mlanmas\u0131, bu birli\u011fe giden yolu a\u00e7acakt\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n 100 y\u0131ll\u0131k miras: Bak\u00fc T\u00fcrkoloji Kurultay\u0131<\/strong><\/p>\n Ege \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Dekan\u0131 Prof. Dr. Selami Fedakar, sempozyumun tarih\u00ee \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti. Prof. Dr. Fedakar, \u201cBug\u00fcn sadece bir y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc anmak i\u00e7in de\u011fil, 100 y\u0131ld\u0131r \u00f6n\u00fcm\u00fczde duran o hayati soruyu yeniden sormak i\u00e7in bir araday\u0131z. T\u00fcrk boylar\u0131 birbirini okuyabilecek, birbirini anlayabilecek mi? Bu soru ilk kez 1926 y\u0131l\u0131nda Bak\u00fc\u2019de soruldu. T\u00fcrkiye\u2019den, Azerbaycan\u2019dan, K\u0131r\u0131m\u2019dan, \u0130dil-Ural\u2019dan, T\u00fcrkistan\u2019dan ve Sibirya\u2019dan gelen y\u00fcz\u00fc a\u015fk\u0131n delege ile bir\u00e7ok T\u00fcrkolog ayn\u0131 salonda bulu\u015ftu. Kurultay, bir karar meclisinden ziyade bir fikir meclisiydi. T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n dil meselelerini ilk kez birlikte, bilimin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131mla masaya yat\u0131rd\u0131. Kurultay\u0131n as\u0131l miras\u0131 da budur. Dil meselesinin m\u00fcnferit olarak T\u00fcrk boylar\u0131n\u0131n de\u011fil, hepimizin ortak meselesi oldu\u011fu fikri. Kurultay k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde konu\u015fan \u00e2limlerin bir\u00e7o\u011fu maalesef o y\u0131llar\u0131n karanl\u0131\u011f\u0131nda hayat\u0131n\u0131 kaybetti. Bu vesileyle bug\u00fcn burada onlar\u0131n yar\u0131m kalan c\u00fcmlelerini tamamlamak i\u00e7in toplanm\u0131\u015f bulunuyoruz. Hepsini rahmet ve minnetle an\u0131yorum. Gasp\u0131ral\u0131 \u0130smail Bey\u2019in \u2018dilde, fikirde, i\u015fte birlik\u2019 \u015fiar\u0131 sadece bir hat\u0131ra olarak kalmad\u0131; ertelenmi\u015f bir g\u00f6rev olarak ya\u015famaya devam etti. Beklentim, bu sempozyumdan yaln\u0131zca bir bildiri kitab\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 de\u011fil, ortak projelerin ve kal\u0131c\u0131 i\u015f birliklerinin de do\u011fmas\u0131d\u0131r\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n \u201cDil, bir milletin karakterini gelece\u011fe ta\u015f\u0131r\u201d<\/strong><\/p>\n Azerbaycan Milli \u0130limler Akademisi Ba\u015fkanl\u0131k Divan\u0131 \u0130dari Birimi \u0130lim ve Tahsil \u015eubesi M\u00fcd\u00fcr\u00fc Do\u00e7. Dr. Serhan Haveri, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131na dikkat \u00e7ekti. Do\u00e7. Dr. Haveri, \u201cAzerbaycan Milli \u0130limler Akademisi ad\u0131na, bu sempozyumun d\u00fczenlenmesinde eme\u011fi ge\u00e7en t\u00fcm kurum ve ki\u015filere derin \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131 sunuyorum. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 bug\u00fcn Sibirya\u2019dan Anadolu ve Balkanlara, Orta Asya\u2019dan Kafkasya ve G\u00fcney Azerbaycan\u2019a kadar uzanan muazzam bir co\u011frafyay\u0131 kapsamaktad\u0131r. Ancak bu s\u0131n\u0131rlar\u0131 sadece fiziksel bir alan olarak g\u00f6rmemek gerekir; buras\u0131 ayn\u0131 zamanda kadim medeniyetlerin, k\u00f6kl\u00fc k\u00fclt\u00fcrlerin ve ortak dilin be\u015fi\u011fidir. Temel hedefimiz, modern T\u00fcrk gen\u00e7li\u011finin bilincinde bu manevi co\u011frafyay\u0131 t\u00fcm detaylar\u0131yla yeniden canland\u0131rmakt\u0131r. Kadim atalar\u0131m\u0131z bir yandan bu topraklarda devletler kurarken di\u011fer yandan kalemleriyle b\u00fcy\u00fck medeniyet eserleri in\u015fa etmi\u015flerdir. Dil, bir milletin karakterini, psikolojisini ve varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 gelece\u011fe ta\u015f\u0131yan en g\u00fc\u00e7l\u00fc kurumdur\u201d dedi.<\/p>\n \u201cT\u00fcrk dili k\u00f6kl\u00fc bir mirasa sahip\u201d<\/strong><\/p>\n Sempozyum D\u00fczenleme Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Do\u00e7. Dr. Y\u0131lmaz \u00d6zkaya, T\u00fcrk dilinin tarihsel geli\u015fimine ve ortak dil idealine ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu. Do\u00e7. Dr. \u00d6zkaya, \u201cBu y\u0131lki sempozyumumuzu, T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortak kaderini \u015fekillendiren tarih\u00ee bir milada, tam y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce toplanan I. Bak\u00fc T\u00fcrkoloji Kurultay\u0131\u2019n\u0131n an\u0131s\u0131na adam\u0131\u015f bulunuyoruz. T\u00fcrk dili, do\u011fuda Orhun ve Yenisey\u2019den bat\u0131da Tuna-Bulgar yaz\u0131tlar\u0131na kadar uzanan k\u00f6kl\u00fc bir yaz\u0131l\u0131 mirasa sahiptir. G\u00f6kt\u00fcrk, Uygur, \u0130dil-Bulgar, Karahanl\u0131, Harezm, \u00c7a\u011fatay ve Osmanl\u0131 d\u00f6nemlerinde farkl\u0131 co\u011frafyalarda ve yaz\u0131 sistemleriyle bi\u00e7imlenen T\u00fcrk dilleri, her zaman ortak bir miras\u0131n kollar\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. 1926 Bak\u00fc T\u00fcrkoloji Kurultay\u0131\u2019n\u0131n y\u00fcz\u00fcnc\u00fc y\u0131l\u0131na ithaf etti\u011fimiz sempozyum boyunca alan\u0131nda uzman ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bildirileriyle T\u00fcrk dilinin tarih\u00ee ser\u00fcvenini, alfabe meselelerini, dil politikalar\u0131n\u0131 ve ortak dil idealinin d\u00fcn\u00fcn\u00fc, bug\u00fcn\u00fcn\u00fc ve gelece\u011fini kapsaml\u0131 \u015fekilde m\u00fczakere edece\u011fiz. Bu sempozyumun hayata ge\u00e7irilmesinde eme\u011fi ge\u00e7enlere te\u015fekk\u00fcr etmeyi bir bor\u00e7 bilirim\u201d dedi.<\/p>\n Fuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc oturumu<\/strong><\/p>\n A\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Prof. Dr. Sema Barutcu \u00d6z\u00f6nder\u2019in ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda \u201cFuat K\u00f6pr\u00fcl\u00fc Oturumu\u201d ger\u00e7ekle\u015ftirildi. Oturumda Bak\u00fc T\u00fcrkoloji Kurultay\u0131\u2019n\u0131n etkileri ve sonu\u00e7lar\u0131 tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Prof. Dr. Yavuz Akp\u0131nar, Prof. Dr. Vahit T\u00fcrk, Prof. Dr. Ay\u015fe \u0130lker, Prof. Dr. Ali Akar ve Prof. Dr. \u0130brahim Mara\u015f oturumda konu\u015fmac\u0131 olarak yer ald\u0131.<\/p>\n Sempozyumda alan\u0131nda uzman akademisyenler ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar; T\u00fcrk dili ve ortak terminoloji, alfabe birli\u011fi, dil siyaseti, tarih\u00ee T\u00fcrk dili ve vesika ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, s\u00f6z varl\u0131\u011f\u0131 ve frazeoloji, a\u011f\u0131z ara\u015ft\u0131rmalar\u0131, matbuat ve Cedit\u00e7i modernle\u015fme, dijital \u00e7a\u011fda T\u00fcrk dilinin \u00e2k\u0131beti ile dil, kimlik ve edeb\u00ee metin gibi konularda bildirilerini sunacak.<\/p>\n
<\/a>\n\t\t\t<\/div><\/figure>