{"id":35968,"date":"2026-09-21T06:10:00","date_gmt":"2026-09-21T06:10:00","guid":{"rendered":"https:\/\/egeajans.ege.edu.tr\/?p=35968"},"modified":"2026-09-21T07:21:04","modified_gmt":"2026-09-21T07:21:04","slug":"egeli-akademisyenler-alzheimerda-erken-taninin-onemine-dikkat-cekti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/egeajans.ege.edu.tr\/index.php\/2026\/09\/21\/egeli-akademisyenler-alzheimerda-erken-taninin-onemine-dikkat-cekti\/","title":{"rendered":"Egeli akademisyenler Alzheimer\u2019da erken tan\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti"},"content":{"rendered":"

Ege \u00dcniversitesinde Alzheimer fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131\u2026<\/p>\n

Modern \u00e7a\u011f\u0131n en yayg\u0131n sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131ndan biri olan Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131, belirtilerinden yeni nesil tedavi y\u00f6ntemlerine kadar t\u00fcm boyutlar\u0131yla Egeli uzmanlar taraf\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnya Alzheimer G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla Ege \u00dcniversitesi N\u00f6roloji Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Dursun Emre Kumral ve \u00f6\u011fretim \u00fcyesi Do\u00e7. Dr. Ahmet Acarer, hastal\u0131kla ilgili fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturmak amac\u0131yla \u00f6nemli bilgiler payla\u015ft\u0131.<\/p>\n

Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n tan\u0131m\u0131 \u00fczerine bilgiler veren Prof. Dr. Dursun Emre Kumral, \u201cDemans, dilimizdeki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ‘bunama’, sosyal ve mesleki i\u015flevlerin bozulmas\u0131yla seyreden genel bir tablodur. Hastal\u0131\u011f\u0131n alt\u0131nda yatan bir\u00e7ok farkl\u0131 t\u00fcr vard\u0131r ve Alzheimer da bunlardan biridir. Ki\u015fi art\u0131k sosyal ortamlardaki sorumluluklar\u0131n\u0131 yerine getiremiyorsa, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekte zorlan\u0131yorsa, olaylar\u0131 anlamland\u0131rmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekiyor ya da rutin i\u015flerini yapam\u0131yorsa, o zaman bir demans tablosundan s\u00f6z ederiz. Belli bir ya\u015fa kadar bellek sistemimiz gayet iyi \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Ancak ya\u015f ilerledik\u00e7e h\u00fccre kay\u0131plar\u0131na ve beyindeki de\u011fi\u015fimlere ba\u011fl\u0131 olarak yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fi unutmaya ba\u015flayabiliriz. Biz bu duruma ‘hafif bili\u015fsel bozukluk’ diyoruz. Bu evredeki ki\u015filer g\u00fcnl\u00fck ya\u015famlar\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 ba\u011f\u0131ms\u0131z bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcrebildikleri i\u00e7in onlar\u0131 demans hastas\u0131 olarak kabul etmeyiz. Ne var ki bu unutkanl\u0131klar giderek art\u0131yor ve ki\u015finin \u00e7evresi taraf\u0131ndan da belirgin bi\u00e7imde fark edilerek hayat\u0131n\u0131 etkiliyorsa, demans s\u00fcreci ba\u015flam\u0131\u015f demektir. Bize ba\u015fvuran hasta yak\u0131nlar\u0131 genelde ‘Annem ya da babam unutmaya ba\u015flad\u0131, erkenden \u00f6nlem almak istiyoruz’ diyerek geliyorlar. Unutkanl\u0131\u011f\u0131n boyutunu do\u011fru de\u011ferlendirmek ve s\u00fcrecin seyrini takip etmek tam da bu noktada b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n

Ya\u015fam tarz\u0131 de\u011fi\u015fikli\u011fi hastal\u0131\u011f\u0131 geciktirebiliyor<\/strong><\/p>\n

Mevcut tedavilerin T\u00fcrkiye\u2019de bellek ve dikkati destekleme odakl\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Prof. Dr. Kumral, \u201cAlzheimer i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck risk fakt\u00f6r\u00fc ya\u015ft\u0131r; hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme oran\u0131 65 ya\u015f\u0131nda y\u00fczde 1 iken, 90 ya\u015f\u0131ndan sonra y\u00fczde 30 ila y\u00fczde 50’lere kadar \u00e7\u0131k\u0131yor. Ne yaz\u0131k ki mevcut ila\u00e7lar hastal\u0131\u011f\u0131 tamamen durdurmuyor, yaln\u0131zca belle\u011fi, dikkati ve davran\u0131\u015flar\u0131 destekliyor. Ancak d\u00fcnyada beyindeki amiloid birikimini hedef alan yeni nesil ila\u00e7lar onayland\u0131. Y\u00fczde 30 civar\u0131nda etkinli\u011fi olan ve olduk\u00e7a y\u00fcksek maliyetli bu yeni tedaviler \u00f6zellikle erken d\u00f6nemde fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in erken tan\u0131 art\u0131k \u00e7ok daha kritik bir hal ald\u0131; gelecekte ise gen terapileriyle kesin \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmas\u0131 hedefleniyor. Fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 bazen pani\u011fe yol a\u00e7sa da do\u011fru tan\u0131 i\u00e7in klinik muayene \u015fartt\u0131r. Hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6telemek ve bili\u015fsel rezervimizi g\u00fc\u00e7l\u00fc tutmak ise elimizdedir. Hipertansiyon ile \u015fekeri kontrol alt\u0131na almak, sigaray\u0131 b\u0131rak\u0131p sosyal kalmak, Akdeniz tipi beslenip g\u00fcnde 30 dakika y\u00fcr\u00fcmek, i\u015fitme kayb\u0131 varsa cihaz kullanmak ve kafa travmalar\u0131ndan korunmak b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Hatta \u00e7ocukluktan itibaren iki dil bilenlerde Alzheimer\u2019\u0131n \u00e7ok daha ge\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyoruz\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n

Bak\u0131m verenlerin y\u00fck\u00fc ve sosyal politikalar<\/strong><\/p>\n

Do\u00e7. Dr. Ahmet Acarer ise Alzheimer\u2019\u0131n sadece hastay\u0131 de\u011fil, 7 g\u00fcn 24 saat bak\u0131m sa\u011flayan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 da y\u0131pratan bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011fu belirtti. Do\u00e7. Dr. Acarer, \u00a0\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde aile yap\u0131s\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesi, profesyonel bak\u0131m merkezlerine olan ihtiyac\u0131 her ge\u00e7en g\u00fcn daha da art\u0131r\u0131yor. T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus h\u0131zla y\u00fckselirken ortalama ya\u015fam s\u00fcresi kad\u0131nlarda 82, erkeklerde ise 77 y\u0131la ula\u015ft\u0131. Bu tablo, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 30-40 y\u0131l i\u00e7inde demansl\u0131 hasta say\u0131s\u0131n\u0131n \u00e7ok daha fazla artaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u015fimdiden kapsaml\u0131 toplumsal politikalar geli\u015ftirmemiz gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyor. Bu noktada dernekler ve kurumlar, hasta yak\u0131nlar\u0131n\u0131n deneyim payla\u015fmas\u0131 ve bilin\u00e7lenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck de\u011fer ta\u015f\u0131yor. Bu y\u00fczden toplumun t\u00fcm kesimlerini e\u011fitmek ve fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak zorunday\u0131z\u201d dedi.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Prof. Dr. Kumral ve Do\u00e7. Dr. Acarer\u2019in a\u00e7\u0131klamalar\u0131 i\u00e7in:<\/p>\n

https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=JSSoUc7QOjM<\/a>\u00a0 adresini ziyaret edebilirsiniz.<\/p>\n